मित्रांनो, आजकाल आपल्या खिशात वॉलेटपेक्षा मोबाइलच जास्त महत्त्वाचा झाला आहे. बिल पेमेंट, शॉपिंग, रिचार्ज, ट्रान्सफर सगळं काही UPI वरच होतं. आता याच डिजिटल सोयीचा आणखी एक मोठा फायदा समोर आला आहे. आता तुम्ही ATM मधूनही पैसे काढू शकता, तेही डेबिट कार्डशिवाय. फक्त Google Pay, PhonePe किंवा इतर UPI App वापरून थेट Cash Withdrawal करता येणार आहे.
ही सुविधा सुरू करण्यामागे देशातील डिजिटल व्यवहार अधिक सुरक्षित आणि सोपे करणे हा उद्देश आहे.
कुसुम सोलार योजनेतून मिळवा 90% अनुदानावर सोलर पंप 👈
RBI चा मोठा निर्णय काय आहे?
मित्रांनो, भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) ने UPI आधारित Cardless Cash Withdrawal प्रणालीला मान्यता दिली आहे. RBI च्या म्हणण्यानुसार, मोबाइल Authentication द्वारे ATM मधून पैसे काढणे अधिक सुरक्षित आहे, कारण यात कार्ड चोरी, पिन कॉपी होणे किंवा स्किमिंगसारखे धोके मोठ्या प्रमाणात कमी होतात.
लाडक्या बहिणींना आता पती-वडिलांची e-KYC बंधनकारक 👈
महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, RBI ने हे स्पष्ट केले आहे की ही नवीन सुविधा सुरू झाली तरी पारंपरिक डेबिट आणि क्रेडिट कार्ड वापरून पैसे काढण्याचा पर्याय बंद होणार नाही. दोन्ही पर्याय ग्राहकांसाठी खुले असतील.
कार्डलेस ATM सुविधा म्हणजे नेमकं काय?
Cardless ATM Cash Withdrawal म्हणजे ATM मधून पैसे काढताना कोणतेही फिजिकल कार्ड न वापरता व्यवहार पूर्ण करणे. या प्रक्रियेत तुमचा स्मार्टफोन, UPI ID आणि UPI PIN यांचा वापर होतो.
सोलर सिस्टमची 3kw सबसिडी कशी मिळवायची आणि अर्जाची प्रक्रिया 👈
मित्रांनो, आज जवळपास प्रत्येकाकडे स्मार्टफोन आणि UPI App आहे. त्यामुळे ही सुविधा मोठ्या प्रमाणावर वापरली जाईल असा अंदाज बँकिंग क्षेत्रातून व्यक्त केला जात आहे.
कोणते UPI Apps वापरता येतील?
सध्या भारतात Google Pay, PhonePe, Paytm, BHIM यांसारखे UPI Apps सर्वाधिक लोकप्रिय आहेत. RBI च्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, हे Apps ATM वर QR Code स्कॅन करून Cash Withdrawal करण्यासाठी वापरता येतील.
या महिलांना शिलाई मशीन व पिकोफॉल मशीन खरेदीसाठी मिळणार ₹२०,०००, असा करा अर्ज 👈
यासाठी तुमचा मोबाइल नंबर बँक खात्याशी लिंक असणे आवश्यक आहे. तसेच UPI PIN Active असणे खूप महत्त्वाचे आहे.
UPI वापरून ATM मधून पैसे काढण्याची स्टेप-बाय-स्टेप प्रक्रिया
मित्रांनो, ही प्रक्रिया ऐकायला नवीन वाटत असली तरी प्रत्यक्षात खूप सोपी आहे. ATM वर गेल्यानंतर खालील स्टेप्स फॉलो कराव्या लागतात:
- ATM स्क्रीनवर “UPI Cash Withdrawal” किंवा “Cardless Withdrawal” हा पर्याय निवडा
- त्यानंतर ATM स्क्रीनवर एक Unique QR Code दिसेल
- तुमच्या मोबाइलमधील UPI App उघडा
- Scan QR Code पर्यायावर क्लिक करून ATM वरील QR Code स्कॅन करा
- रक्कम Enter करा आणि UPI PIN टाका
- काही सेकंदात ATM मधून पैसे मिळतील
मित्रांनो, संपूर्ण प्रक्रिया Contactless आणि Secure Transaction वर आधारित आहे.
या सुविधेचे प्रमुख फायदे कोणते?
ही सुविधा केवळ सोयीसाठी नाही तर सुरक्षिततेसाठीही खूप महत्त्वाची आहे. खालील फायदे यामध्ये स्पष्टपणे दिसतात:
- ATM कार्ड हरवण्याची किंवा चोरीची चिंता नाही
- Card Fraud चा धोका मोठ्या प्रमाणात कमी
- मोबाइल OTP आणि UPI PIN मुळे Double Security
- Emergency मध्ये कार्ड नसतानाही पैसे मिळतात
- Digital Banking आणि Cashless Economy ला चालना
मित्रांनो, ज्येष्ठ नागरिक किंवा ग्रामीण भागातील लोकांसाठीही ही सुविधा हळूहळू फायदेशीर ठरू शकते.
सध्या ही सुविधा कुठे उपलब्ध आहे?
RBI ने सर्व बँकांना UPI आधारित ATM सेवा सुरू करण्याचे निर्देश दिले असले तरी सध्या ही सुविधा निवडक बँकांच्या काही ATM मध्येच उपलब्ध आहे. टप्प्याटप्प्याने सर्व बँकांचे ATM UPI Enabled होतील, अशी माहिती देण्यात आली आहे.
या विषयावर Zee News आणि इतर राष्ट्रीय माध्यमांनीही सविस्तर बातम्या दिल्या आहेत. त्यांच्या अहवालानुसार, ही सुविधा पूर्णपणे लागू झाल्यानंतर ATM वापरण्याची पद्धतच बदलून जाणार आहे.
वापरकर्त्यांनी कोणती काळजी घ्यावी?
मित्रांनो, कोणतीही Digital Payment सुविधा वापरताना सावधगिरी गरजेची असते. ATM वर QR Code स्कॅन करताना आजूबाजूला कोणी संशयास्पद व्यक्ती नाही याची खात्री करा. तुमचा UPI PIN कुणालाही सांगू नका आणि मोबाइलमध्ये Screen Lock जरूर ठेवा.
UPI आधारित कार्डलेस ATM सुविधा ही भारताच्या Digital Revolution मधील आणखी एक महत्त्वाची पायरी आहे. भविष्यात ATM कार्डपेक्षा मोबाइलच अधिक वापरात येईल, अशी चिन्हे स्पष्ट दिसत आहेत. मित्रांनो, बदल स्वीकारला तरच सोय आणि सुरक्षितता दोन्ही मिळतात.
