मित्रांनो, आजच्या काळात अचानक पैशांची गरज निर्माण झाली तर प्रत्येक वेळी बँकेत जाऊन कर्जासाठी अर्ज करण्याची आवश्यकता नाही. आता मोबाईलच्या माध्यमातून घरबसल्या Personal Loan साठी अर्ज करता येतो. अनेक बँका आणि NBFC कंपन्यांनी डिजिटल पद्धतीने कर्ज देण्याची सुविधा सुरू केली आहे. त्यामुळे काही सोप्या प्रक्रियेनंतर पात्र ग्राहकांना कर्ज मिळू शकते.
वैद्यकीय खर्च, घरातील अडचणी, शिक्षण, लग्नकार्य किंवा इतर आर्थिक गरजांसाठी अनेकजण Personal Loan चा पर्याय निवडतात. मात्र इंटरनेटवर अनेक Loan Apps उपलब्ध असल्यामुळे कोणते ॲप सुरक्षित आहे आणि कोणत्या ॲपमधून अधिकृत कर्ज मिळते, असा प्रश्न अनेकांना पडतो.
भारतीय रिझर्व्ह बँक म्हणजेच RBI ने डिजिटल कर्जव्यवस्थेसाठी नियम तयार केले आहेत. तसेच RBI च्या अधिकृत वेबसाइटवर Regulated Entities कडून वापरल्या जाणाऱ्या Digital Lending Apps ची Directory उपलब्ध आहे. त्यामुळे कोणत्याही ॲपवरून कर्ज घेण्यापूर्वी त्यामागील बँक किंवा NBFC ची माहिती तपासणे महत्त्वाचे आहे.
RBI Approved Loan App म्हणजे काय?
सर्वप्रथम मित्रांनो, RBI Approved Loan App या शब्दाचा अर्थ समजून घेणे आवश्यक आहे. RBI प्रत्येक मोबाइल ॲपला स्वतंत्रपणे कर्ज देण्याचा परवाना देत नाही. प्रत्यक्षात RBI च्या नियमनाखाली काम करणाऱ्या बँका आणि NBFC कंपन्या ग्राहकांना कर्ज देतात.
काही कंपन्या स्वतःच्या ॲपद्वारे कर्ज देतात, तर काही डिजिटल प्लॅटफॉर्म Lending Service Provider (LSP) म्हणून काम करतात. अशा वेळी कर्ज मंजूर करण्याची आणि वितरित करण्याची जबाबदारी संबंधित अधिकृत बँक किंवा NBFC ची असते.
त्यामुळे एखाद्या Loan App वरून अर्ज करताना पुढील गोष्टी तपासा.
- कर्ज देणारी बँक किंवा NBFC कोणती आहे?
- संबंधित वित्तीय संस्था RBI कडे नोंदणीकृत आहे का?
- ॲप RBI च्या Digital Lending Apps Directory मध्ये आहे का?
- व्याजदर, Processing Fee आणि इतर शुल्क किती आहेत?
- कर्जाची परतफेड किती महिन्यांत करावी लागेल?
RBI Directory मध्ये आढळणारे 12 लोकप्रिय Loan Apps आणि डिजिटल प्लॅटफॉर्म
सध्या भारतात अनेक डिजिटल लेंडिंग प्लॅटफॉर्मच्या माध्यमातून कर्जासाठी अर्ज करता येतो. खालील ॲप्स आणि प्लॅटफॉर्म ग्राहकांमध्ये लोकप्रिय आहेत. मात्र ही RBI ची अधिकृत मंजूर 12 ॲप्सची यादी नाही. प्रत्येक ॲपची सध्याची नोंदणी आणि कर्ज देणाऱ्या संस्थेची माहिती RBI Directory मध्ये स्वतंत्रपणे तपासावी.
| Loan App / Platform | संबंधित वित्तीय संस्था किंवा सुविधा |
|---|---|
| 1. Navi | Navi Finserv |
| 2. Moneyview | Whizdm Finance |
| 3. Kissht | Si Creva Capital Services |
| 4. Fibe | विविध भागीदार कर्जदाते |
| 5. KreditBee | KrazyBee Services |
| 6. CASHe | Bhanix Finance |
| 7. Paytm | भागीदार बँका आणि NBFC |
| 8. Google Pay | पात्र ग्राहकांसाठी भागीदार कर्जदात्यांच्या ऑफर्स |
| 9. PhonePe | भागीदार वित्तीय संस्थांच्या कर्ज सुविधा |
| 10. MobiKwik | भागीदार कर्जदात्यांच्या माध्यमातून क्रेडिट सुविधा |
| 11. LendingKart | प्रामुख्याने व्यावसायिक कर्ज |
| 12. BharatPe | व्यापारी आणि व्यवसायांसाठी कर्ज सुविधा |
वरील प्लॅटफॉर्मवर प्रत्येक प्रकारचे कर्ज उपलब्ध असेलच असे नाही. काही ॲप्स Personal Loan देतात, तर काही Business Loan किंवा इतर क्रेडिट सुविधा देतात. संबंधित कर्जदात्याचे नाव आणि अधिकृत ॲपची नोंद तपासल्याशिवाय कोणत्याही ॲपला RBI मान्यताप्राप्त असल्याचा अंतिम दावा करू नये.
कोणत्या Loan App वरून Personal Loan मिळू शकते?
जर तुम्हाला वैयक्तिक कारणासाठी कर्ज हवे असेल तर Navi, Moneyview, Fibe, KreditBee आणि Kissht यांसारख्या प्लॅटफॉर्मवरील कर्ज सुविधांची माहिती घेता येईल.
याशिवाय Paytm, Google Pay आणि PhonePe यांसारख्या डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर पात्र ग्राहकांना भागीदार बँका किंवा NBFC कडून कर्जाच्या ऑफर्स दिसू शकतात.
मात्र मित्रांनो, एखाद्या ॲपवर कर्जाची ऑफर दिसली म्हणजे तुम्हाला कर्ज मंजूर झाले असे समजू नका. तुमचे मासिक उत्पन्न, नोकरी किंवा व्यवसाय, CIBIL Score, आधीपासून सुरू असलेली कर्जे आणि आर्थिक व्यवहार यांची तपासणी केल्यानंतरच संबंधित कर्जदाता अंतिम निर्णय घेतो.
मोबाईलवरून Personal Loan कसे मिळवावे?
मोबाईलवरून कर्जासाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया सोपी असली तरी प्रत्येक ॲपची पद्धत थोडी वेगळी असू शकते. सामान्यतः पुढीलप्रमाणे अर्ज करता येतो.
- सर्वप्रथम संबंधित Loan App ची अधिकृत वेबसाइट किंवा ॲप उघडा.
- मोबाईल नंबर टाकून Registration प्रक्रिया पूर्ण करा.
- PAN Card आणि आवश्यक KYC माहिती भरा.
- तुमचे मासिक उत्पन्न आणि नोकरी किंवा व्यवसायाची माहिती द्या.
- बँक खात्याचा तपशील आणि आवश्यक कागदपत्रे सादर करा.
- उपलब्ध कर्जाची रक्कम, व्याजदर आणि EMI तपासा.
- कर्जाच्या सर्व अटी वाचून संमती दिल्यानंतर अर्ज सादर करा.
अर्जदाराची पडताळणी पूर्ण झाल्यानंतर कर्जदाता मंजुरीबाबत माहिती देतो. कर्ज मंजूर झाल्यास नियमानुसार रक्कम थेट अर्जदाराच्या बँक खात्यात जमा केली जाते.
Personal Loan मिळवण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे
डिजिटल पद्धतीने कर्जासाठी अर्ज करताना काही महत्त्वाची कागदपत्रे आवश्यक असतात. त्यामध्ये सामान्यतः पुढील कागदपत्रांचा समावेश होतो.
- आधार कार्ड किंवा अन्य वैध ओळखपत्र
- PAN Card
- बँक खात्याचा तपशील
- मागील काही महिन्यांचे Bank Statement
- नोकरी करणाऱ्यांसाठी Salary Slip
- व्यवसाय करणाऱ्यांसाठी उत्पन्नाचा पुरावा
- पासपोर्ट आकाराचा फोटो, आवश्यक असल्यास
प्रत्येक बँक आणि NBFC च्या नियमानुसार कागदपत्रांमध्ये बदल होऊ शकतो. काही ठिकाणी डिजिटल KYC द्वारे पडताळणी केली जाते.
Personal Loan साठी पात्रता काय असावी?
कर्ज मंजूर करताना वित्तीय संस्था अर्जदाराची आर्थिक परिस्थिती तपासते. सामान्यतः पुढील बाबी महत्त्वाच्या ठरतात.
- अर्जदाराचे वय साधारणपणे 21 वर्षांपेक्षा जास्त असावे.
- नियमित उत्पन्नाचा स्रोत असावा.
- चांगला CIBIL Score असावा.
- आधीच्या कर्जाचे हप्ते वेळेवर भरलेले असावेत.
- नवीन कर्जाची परतफेड करण्याची आर्थिक क्षमता असावी.
चांगला CIBIL Score असल्यास कर्ज मंजुरी आणि तुलनेने चांगल्या व्याजदराची ऑफर मिळण्याची शक्यता वाढू शकते. मात्र अंतिम पात्रता संबंधित कर्जदात्याच्या धोरणावर अवलंबून असते.
Loan घेण्यापूर्वी व्याजदर आणि EMI तपासा
मित्रांनो, कोणत्याही ॲपवरून कर्ज घेताना केवळ किती रुपये मिळणार आहेत हे पाहू नका. त्यावर किती व्याज आकारले जाणार आहे आणि संपूर्ण कर्ज फेडण्यासाठी किती रक्कम भरावी लागणार आहे, हे समजून घ्या.
उदाहरणार्थ, तुम्ही 50,000 रुपयांचे Personal Loan घेतले आणि त्याचा कालावधी 12 महिने असेल, तर व्याजदरानुसार तुमचा मासिक EMI निश्चित होईल.
कर्ज स्वीकारण्यापूर्वी पुढील गोष्टी तपासा.
- वार्षिक व्याजदर किती आहे?
- Processing Fee किती आकारली जाणार आहे?
- मासिक EMI किती असेल?
- एकूण किती रक्कम परत करावी लागेल?
- कर्ज वेळेपूर्वी फेडल्यास काही शुल्क आहे का?
- उशिरा हप्ता भरल्यास किती दंड आकारला जाईल?
कर्ज स्वीकारण्यापूर्वी Key Fact Statement (KFS) नक्की वाचा. त्यामध्ये Annual Percentage Rate (APR), कर्जाचा खर्च, परतफेडीच्या अटी आणि इतर महत्त्वाची माहिती दिलेली असते. केवळ कमी EMI पाहून कर्ज घेण्याचा निर्णय घेऊ नका.
बनावट Loan Apps पासून सावध राहा
सध्या इंटरनेटवर अनेक बनावट Loan Apps ग्राहकांना कमी व्याजदरात त्वरित कर्ज देण्याचे आमिष दाखवतात. काही ॲप्स कर्ज देण्याच्या नावाखाली वैयक्तिक माहिती आणि मोबाइलमधील संपर्क क्रमांकांचा गैरवापर करू शकतात.
त्यामुळे खालील गोष्टी लक्षात ठेवा.
- अनोळखी लिंकवरून Loan App डाउनलोड करू नका.
- कर्ज मंजूर करण्यासाठी आधी पैसे मागितल्यास सावध राहा.
- OTP, ATM PIN किंवा UPI PIN कोणालाही सांगू नका.
- ॲपला अनावश्यक Contacts, Photos आणि Call Logs परवानगी देऊ नका.
- कर्ज देणाऱ्या बँकेचे किंवा NBFC चे नाव तपासा.
- कर्जाचा करार आणि व्याजदर वाचल्याशिवाय संमती देऊ नका.
RBI च्या Digital Lending Directions, 2025 नुसार डिजिटल कर्ज व्यवहारांमध्ये ग्राहकांना महत्त्वाची माहिती देणे, कर्जाची किंमत स्पष्ट करणे आणि ग्राहकांच्या डेटाच्या सुरक्षिततेसाठी नियम पाळणे आवश्यक आहे. Reserve Bank of India +1
RBI ची अधिकृत Loan App List कशी तपासावी?
तुम्हाला कोणते Loan App अधिकृत वित्तीय संस्थेशी संबंधित आहे हे तपासायचे असल्यास RBI च्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या.
तपासण्याची प्रक्रिया:
- RBI ची अधिकृत वेबसाइट उघडा.
- Citizen’s Corner विभागात जा.
- DLA’s deployed by Regulated Entities हा पर्याय शोधा.
- संबंधित ॲपचे नाव आणि त्यामागील बँक किंवा NBFC तपासा.
अधिकृत वेबसाइट
Reserve Bank of India – www.rbi.org.in
लक्षात ठेवा, RBI ची ही Directory ग्राहकांना एखाद्या ॲपचा नियमनाखालील वित्तीय संस्थेशी असलेला संबंध तपासण्यास मदत करते. Directory मध्ये नाव असणे म्हणजे RBI ने त्या ॲपची प्रत्येक सेवा, व्याजदर किंवा कर्ज ऑफरची हमी दिली आहे असा अर्थ होत नाही. Reserve Bank of India +1
महत्त्वाची सूचना: हा लेख केवळ माहितीच्या उद्देशाने आहे. कोणत्याही Loan App वरून कर्ज घेण्यापूर्वी संबंधित बँक किंवा NBFC ची अधिकृत माहिती, व्याजदर, प्रक्रिया शुल्क आणि परतफेडीच्या अटी तपासा. कर्ज मंजुरी ही अर्जदाराच्या आर्थिक पात्रतेवर अवलंबून असते.
