महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी एक महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजनेअंतर्गत एकवेळ समझोता म्हणजेच OTS (One Time Settlement) घटकाची पहिली लाभार्थी यादी जाहीर करण्यात आली आहे. या पहिल्या यादीमध्ये राज्यातील तब्बल 1 लाख 69 हजार 820 शेतकऱ्यांचा समावेश करण्यात आला आहे. त्यामुळे अनेक दिवसांपासून कर्जमाफीच्या प्रतीक्षेत असलेल्या शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.
मित्रांनो, या योजनेच्या माध्यमातून पात्र शेतकऱ्यांना दोन लाख रुपयांपर्यंत कर्जमुक्तीचा लाभ मिळणार आहे. मात्र, OTS योजनेचा लाभ मिळवण्यासाठी शेतकऱ्यांना काही अटींची पूर्तता करावी लागणार आहे. त्यामुळे तुमचे नाव यादीमध्ये आहे का, किती रक्कम भरावी लागणार आणि शासनाकडून किती कर्जमाफी मिळणार, याची माहिती जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे.
पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना
राज्यातील शेतकऱ्यांना आर्थिक दिलासा देण्यासाठी पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर शेतकरी कर्जमुक्ती योजना राबविण्यात येत आहे. या योजनेमध्ये प्रामुख्याने तीन घटकांचा समावेश करण्यात आला आहे.
- कर्जमाफी घटक: पात्र शेतकऱ्यांना दोन लाख रुपयांपर्यंत कर्जमाफीचा लाभ.
- एकवेळ समझोता (OTS): दोन लाख रुपयांपेक्षा जास्त थकबाकी असलेल्या पात्र शेतकऱ्यांना ठरावीक अटींनुसार कर्जमुक्तीची संधी.
- प्रोत्साहनपर लाभ (Incentive): योजनेच्या निकषांनुसार नियमित कर्जफेड करणाऱ्या पात्र शेतकऱ्यांना प्रोत्साहनाचा लाभ.
या योजनेच्या पहिल्या टप्प्यात कर्जमाफी घटकाची अंमलबजावणी करण्यात आली असून आता दुसऱ्या टप्प्यात OTS घटकाची प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे.
1 लाख 69 हजार 820 शेतकऱ्यांची पहिली यादी जाहीर
सहकार विभागाकडून प्राप्त झालेल्या बँकांच्या माहितीचे संगणकीय पद्धतीने परीक्षण केल्यानंतर OTS योजनेसाठी पात्र ठरलेल्या 1,69,820 शेतकऱ्यांची पहिली यादी प्रसिद्ध करण्यात आली आहे.
ही यादी 19 नोव्हेंबर 2026 रोजी प्रसिद्ध करण्यात आली आहे. यामध्ये पात्र शेतकऱ्यांची माहिती जिल्हानिहाय आणि बँकनिहाय उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.
यापूर्वी कर्जमाफी घटकांतर्गत राज्यातील एकूण 25.81 लाख शेतकऱ्यांच्या याद्या प्रसिद्ध करण्यात आल्या होत्या. त्यापैकी आधार प्रमाणीकरण पूर्ण केलेल्या 20.72 लाख शेतकऱ्यांच्या खात्यांमध्ये सुमारे 18 हजार कोटी रुपयांची कर्जमुक्ती करण्यात आली आहे.
त्यामुळे आता OTS घटकाच्या पहिल्या यादीकडे राज्यातील शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.
OTS योजनेत किती कर्जमाफी मिळणार?
मित्रांनो, OTS योजनेमध्ये दोन लाख रुपयांपेक्षा जास्त कर्ज थकीत असलेल्या पात्र शेतकऱ्यांना शासनाकडून दोन लाख रुपयांपर्यंत कर्जमुक्तीचा लाभ दिला जाणार आहे.
मात्र, यासाठी शेतकऱ्यांना दोन लाख रुपयांवरील त्यांच्या हिश्श्याची निर्धारित रक्कम संबंधित बँकेत जमा करावी लागणार आहे.
उदाहरणार्थ, एखाद्या पात्र शेतकऱ्याची योजनेनुसार विचारात घेतलेली थकबाकी तीन लाख रुपये असल्यास, दोन लाख रुपयांपेक्षा जास्त असलेली एक लाख रुपयांची निर्धारित रक्कम शेतकऱ्याला भरावी लागेल. त्यानंतर योजनेच्या अटींची पूर्तता झाल्यास शासनाकडून दोन लाख रुपयांपर्यंतचा लाभ दिला जाईल.
लक्षात ठेवा, प्रत्यक्षात किती रक्कम भरायची आहे, हे प्रत्येक शेतकऱ्याच्या कर्जखात्यानुसार आणि यादीमध्ये नमूद केलेल्या रकमेनुसार निश्चित होणार आहे.
लाभार्थी यादीमध्ये कोणती माहिती मिळणार?
प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या OTS लाभार्थी यादीमध्ये शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची माहिती देण्यात आली आहे.
यामध्ये खालील तपशीलांचा समावेश आहे.
- शेतकऱ्याचे पूर्ण नाव
- गावाचे नाव
- शेतकऱ्याचा विशिष्ट क्रमांक
- आधार क्रमांक
- संबंधित बँकेचे नाव
- बँक शाखेचे नाव
- विकास संस्थेचे नाव
- कर्जखाते क्रमांक
- 31 मार्च 2026 अखेरची थकबाकी
- OTS नुसार ठरविण्यात आलेली थकबाकी
- शेतकऱ्याने भरावयाची रक्कम
- शासनाकडून मिळणाऱ्या लाभाची रक्कम
ही माहिती तपासून शेतकऱ्यांना आपली पात्रता आणि भरावयाची रक्कम समजण्यास मदत होणार आहे.
OTS कर्जमाफीची यादी कुठे पाहायची?
अनेक शेतकऱ्यांना आपले नाव लाभार्थी यादीमध्ये आहे की नाही, असा प्रश्न पडला आहे. ही यादी संबंधित जिल्हानिहाय आणि बँकनिहाय प्रसिद्ध करण्यात आली आहे.
शेतकऱ्यांना खालील ठिकाणी यादी तपासता येणार आहे.
- आपल्या गावातील ग्रामपंचायत कार्यालय.
- संबंधित बँकेची शाखा.
- प्राथमिक कृषी पतपुरवठा सहकारी संस्था किंवा विकास संस्थेची शाखा.
- सहकार विभागाकडून प्रसिद्ध करण्यात आलेली अधिकृत लाभार्थी यादी.
यादीमध्ये आपले नाव शोधताना बँकेचे नाव, गाव, कर्जखाते क्रमांक आणि इतर तपशील काळजीपूर्वक तपासा.
पात्र शेतकऱ्यांनी किती रक्कम भरायची?
OTS योजनेच्या पहिल्या यादीमध्ये नाव असलेल्या शेतकऱ्यांनी सर्वप्रथम आपल्या कर्जखात्याची माहिती तपासावी. यादीमध्ये नमूद केलेली शेतकऱ्याने भरावयाची रक्कम संबंधित बँकेत जमा करणे आवश्यक आहे.
यासंदर्भात काही महत्त्वाच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.
- एकाच बँकेत कर्जखाते असल्यास यादीमध्ये नमूद केलेली रक्कम संबंधित कर्जखात्यात जमा करावी.
- एकापेक्षा अधिक कर्जखाती असल्यास कोणत्याही एका कर्जखात्यात निर्धारित रक्कम जमा करण्याची सुविधा आहे.
- OTS नुसार बँकेला देय असलेल्या रकमेपेक्षा जास्त रक्कम जमा करू नये.
- पैसे भरण्यापूर्वी संबंधित बँक शाखेकडून रकमेची खात्री करून घ्यावी.
- रक्कम जमा केल्यानंतर पावती आणि व्यवहाराचा पुरावा सुरक्षित ठेवावा.
मित्रांनो, तुमचे नाव OTS लाभार्थी यादीमध्ये असल्यास संबंधित बँक शाखेशी संपर्क साधून पुढील प्रक्रिया आणि रक्कम भरण्याची मुदत समजून घ्या. तसेच यादीतील नाव, कर्जखाते क्रमांक आणि आधारशी संबंधित माहितीमध्ये काही चूक असल्यास ती तातडीने बँकेच्या निदर्शनास आणून द्या.

