मित्रांनो, मुलीच्या जन्मापासून ते तिच्या शिक्षणापर्यंत आर्थिक आधार मिळावा आणि मुलींना शिक्षणासाठी प्रोत्साहन मिळावे, यासाठी महाराष्ट्र शासनाकडून लेक लाडकी योजना राबवली जात आहे. या योजनेच्या माध्यमातून पात्र कुटुंबातील मुलीला वेगवेगळ्या टप्प्यांमध्ये एकूण 1 लाख 1 हजार रुपयांचे आर्थिक सहाय्य दिले जाते. त्यामुळे राज्यातील आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबांसाठी ही योजना महत्त्वाची ठरत आहे.
मुलीच्या जन्मानंतर मिळणाऱ्या पहिल्या लाभापासून ते वयाची 18 वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर मिळणाऱ्या अंतिम लाभापर्यंत शासनाकडून आर्थिक मदत दिली जाते. या पैशांचा उपयोग मुलीच्या शिक्षणासाठी आणि भविष्यातील गरजांसाठी होऊ शकतो.
तुमच्या घरी मुलगी असेल आणि तुम्हाला या योजनेचा लाभ घ्यायचा असेल, तर योजनेची पात्रता, आवश्यक कागदपत्रे, मिळणारी रक्कम आणि अर्ज करण्याची प्रक्रिया समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
लेक लाडकी योजना 2026 म्हणजे काय?
महाराष्ट्र शासनाच्या महिला व बाल विकास विभागामार्फत लेक लाडकी योजना राबवली जाते. राज्यातील मुलींचा जन्मदर वाढवणे, मुलींच्या शिक्षणाला प्रोत्साहन देणे, आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबांना मदत करणे आणि बालविवाह रोखण्यास हातभार लावणे हे या योजनेचे प्रमुख उद्देश आहेत.
या योजनेअंतर्गत पात्र मुलीला तिच्या आयुष्यातील महत्त्वाच्या टप्प्यांवर आर्थिक मदत दिली जाते. विशेष म्हणजे, ही रक्कम एकाच वेळी मिळत नाही. मुलीच्या जन्मानंतर, शाळेतील प्रवेशाच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांवर आणि वयाची 18 वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर लाभ दिला जातो.
म्हणजेच मुलीच्या जन्मापासून तिच्या उच्च शिक्षणाच्या वयापर्यंत आर्थिक आधार देण्याचा शासनाचा प्रयत्न आहे.
लेक लाडकी योजनेत किती पैसे मिळतात?
या योजनेअंतर्गत पात्र मुलीला एकूण 1 लाख 1 हजार रुपयांचे आर्थिक सहाय्य पाच टप्प्यांमध्ये दिले जाते.
| लाभाचा टप्पा | मिळणारी रक्कम |
|---|---|
| मुलीच्या जन्मानंतर | ₹5,000 |
| इयत्ता पहिलीत प्रवेश | ₹6,000 |
| इयत्ता सहावीत प्रवेश | ₹7,000 |
| इयत्ता अकरावीत प्रवेश | ₹8,000 |
| वयाची 18 वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर | ₹75,000 |
| एकूण लाभ | ₹1,01,000 |
या पद्धतीने मुलीच्या शिक्षणाच्या प्रत्येक महत्त्वाच्या टप्प्यावर कुटुंबाला आर्थिक मदत मिळू शकते. त्यामुळे पालकांनी मुलीच्या शैक्षणिक प्रवेशाची आणि आवश्यक कागदपत्रांची नोंद व्यवस्थित ठेवणे गरजेचे आहे.
लेक लाडकी योजनेसाठी पात्रता काय आहे?
मित्रांनो, या योजनेचा लाभ प्रत्येक कुटुंबाला मिळत नाही. शासनाने यासाठी काही महत्त्वाच्या अटी निश्चित केल्या आहेत. अर्ज करण्यापूर्वी खालील पात्रता तपासा.
- मुलीचा जन्म 1 एप्रिल 2023 रोजी किंवा त्यानंतर झालेला असावा.
- कुटुंबाकडे पिवळे किंवा केशरी रेशन कार्ड असणे आवश्यक आहे.
- कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न 1 लाख रुपयांपेक्षा जास्त नसावे.
- लाभार्थी कुटुंब महाराष्ट्र राज्याचे रहिवासी असावे.
- लाभार्थी मुलीचे बँक खाते महाराष्ट्र राज्यातील बँकेत असावे.
- एका किंवा दोन मुलींना नियमानुसार या योजनेचा लाभ मिळू शकतो. एक मुलगा आणि एक मुलगी असल्यास मुलीला लाभ मिळतो.
कुटुंब नियोजनाची अट: पहिल्या अपत्याच्या तिसऱ्या हप्त्यासाठी आणि दुसऱ्या अपत्याच्या दुसऱ्या हप्त्यासाठी अर्ज करताना माता किंवा पित्याने कुटुंब नियोजन प्रमाणपत्र सादर करणे आवश्यक आहे. जुळ्या मुलींच्या जन्मासंबंधी विशेष तरतुदीही लागू आहेत. त्यामुळे अशा प्रकरणांमध्ये संबंधित अंगणवाडी सेविका किंवा बालविकास प्रकल्प अधिकारी यांच्याकडून माहिती घ्यावी.
लेक लाडकी योजनेसाठी आवश्यक कागदपत्रे
योजनेचा अर्ज करताना कागदपत्रांची पूर्तता करणे महत्त्वाचे आहे. अर्जाच्या टप्प्यानुसार काही कागदपत्रे वेगळी असू शकतात.
साधारणपणे खालील कागदपत्रे आवश्यक असतात.
- मुलीचा जन्म दाखला
- मुलीचे आधार कार्ड
- आई आणि वडिलांचे आधार कार्ड
- पिवळे किंवा केशरी रेशन कार्ड
- कुटुंबाचे उत्पन्न प्रमाणपत्र
- महाराष्ट्रातील रहिवासी असल्याचा पुरावा
- आई आणि मुलीच्या संयुक्त बँक खात्याचे पासबुक
- शाळेचा प्रवेश किंवा बोनाफाईड दाखला
- आवश्यकतेनुसार कुटुंब नियोजन प्रमाणपत्र
- अंतिम हप्त्यासाठी मुलगी अविवाहित असल्याचे स्वयंघोषणापत्र आणि संबंधित आवश्यक पुरावे
कागदपत्रांमधील नाव, जन्मतारीख आणि इतर माहिती एकसारखी असणे आवश्यक आहे. त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी सर्व कागदपत्रे तपासून घ्यावीत.
लेक लाडकी योजनेसाठी ऑनलाइन अर्ज कसा करायचा?
2026 मध्ये या योजनेची अर्ज प्रक्रिया अधिक सुलभ करण्यात आली असून ऑनलाइन अर्जाची सुविधा उपलब्ध करण्यात आली आहे. पात्र पालकांना अधिकृत MahaDBT 2.0 Portal वरून अर्ज करता येतो.
ऑनलाइन अर्ज करण्यासाठी खालील प्रक्रिया समजून घ्या.
- सर्वप्रथम महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत पोर्टलला भेट द्या.
- नवीन अर्जदार असल्यास Register या पर्यायावर क्लिक करून नोंदणी करा.
- आवश्यक माहितीद्वारे Maha ID तयार करा.
- यापूर्वी नोंदणी केली असल्यास Citizen Login पर्यायातून लॉगिन करा.
- लॉगिन केल्यानंतर Apply for Scheme हा पर्याय निवडा.
- उपलब्ध योजनांमध्ये महिला व बाल विकास विभागाची लेक लाडकी योजना शोधा.
- मुलीची आणि पालकांची आवश्यक माहिती भरा.
- पोर्टलवर मागितलेली कागदपत्रे अपलोड करा.
- संपूर्ण अर्ज तपासून Submit Application या पर्यायावर क्लिक करा.
- अर्ज सादर केल्यानंतर मिळणारा Application Reference Number जतन करून ठेवा.
अर्जाची सुविधा किंवा पर्याय तुमच्या लॉगिनमध्ये उपलब्ध नसेल, तर जवळच्या अंगणवाडी केंद्रात किंवा बालविकास प्रकल्प कार्यालयात संपर्क साधून अर्ज प्रक्रियेची माहिती घ्या.
अर्जाचे पैसे कोणत्या बँक खात्यात जमा होणार?
लेक लाडकी योजनेअंतर्गत मिळणारी रक्कम DBT म्हणजेच Direct Benefit Transfer पद्धतीने थेट बँक खात्यात जमा केली जाते. त्यामुळे लाभाची रक्कम मिळवण्यासाठी बँक खात्याची माहिती अचूक असणे आवश्यक आहे.
सामान्यतः मुलगी आणि तिच्या आईच्या संयुक्त बँक खात्यात पैसे जमा केले जातात. आई हयात नसल्यास शासनाच्या नियमानुसार मुलगी आणि वडिलांच्या संयुक्त खात्याची तरतूद आहे.
बँक खाते महाराष्ट्रातील असावे. तसेच आधार क्रमांक आणि बँक खात्याची माहिती योग्य असणे आवश्यक आहे. आधार संलग्नता आणि DBT साठी आवश्यक बँक पडताळणी पूर्ण असल्याची खात्री करा.
लेक लाडकी योजनेसाठी अधिकृत अर्ज लिंक
ऑनलाइन अर्ज करण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाचे अधिकृत MahaDBT 2.0 पोर्टल वापरा.
अधिकृत वेबसाइट: MahaDBT 2.0 Portal
पोर्टलवर नोंदणी करून Citizen Login करा. त्यानंतर Apply for Scheme या पर्यायातून लेक लाडकी योजना निवडून अर्जाची प्रक्रिया पूर्ण करा.
अर्ज करताना कोणती काळजी घ्यावी?
मित्रांनो, शासनाच्या योजनेचा लाभ घेताना अर्जामध्ये कोणतीही चुकीची माहिती भरू नका. विशेषतः मुलीची जन्मतारीख, पालकांचे नाव, रेशन कार्ड आणि बँक खात्याचा तपशील अचूक असावा.
खालील गोष्टी लक्षात ठेवा.
- अर्ज करण्यापूर्वी मुलीची पात्रता तपासा.
- आधार कार्ड आणि बँक खात्यातील माहिती जुळते का ते पाहा.
- अपलोड केलेली कागदपत्रे स्पष्ट असावीत.
- अर्ज सबमिट केल्यानंतर त्याचा संदर्भ क्रमांक जतन करा.
- अर्जाची स्थिती वेळोवेळी अधिकृत पोर्टलवर तपासा.
- कोणत्याही अनोळखी व्यक्तीला OTP किंवा बँकेची गोपनीय माहिती देऊ नका.
- योजनेच्या नावाखाली पैसे मागणाऱ्या बनावट वेबसाइटपासून सावध राहा.
ऑनलाइन अर्ज करताना अडचण आल्यास जवळच्या अंगणवाडी सेविका किंवा बालविकास प्रकल्प अधिकारी कार्यालयाशी संपर्क साधता येईल. विशेषतः अर्जातील त्रुटी आणि कागदपत्रांच्या पूर्ततेबाबत अधिकृत कार्यालयाकडून मार्गदर्शन घ्यावे.
महत्त्वाचे: योजनेची पात्रता आणि आर्थिक लाभ शासनाच्या अधिकृत निर्णयानुसार निश्चित होतात. केवळ ऑनलाइन अर्ज केला म्हणून लाभ मंजूर होतोच असे नाही. संबंधित विभागाकडून अर्जाची तपासणी आणि मंजुरी झाल्यानंतरच पात्र लाभार्थ्यांना आर्थिक सहाय्य मिळते. Maharashtra WCD +3

