लग्न झालं की सगळ्यात आधी काय करायचं? बरेच जण विचारतात, “आता Marriage certificate Maharashtra कसं काढायचं? कुठे जायचं? किती खर्च येईल?” खरं तर आजकाल ही प्रक्रिया खूप सोपी झालीय. विशेषतः महाराष्ट्रात ऑनलाइन सुविधा आल्यामुळे घरबसल्या बरंच काही होतं. आणि हो, मोफत अर्ज डाउनलोड करूनही सुरुवात करता येते. चला, आज याबद्दल सविस्तर बोलूया.
विवाह नोंदणीचे फायदे?, विवाह नोंदणीसाठी लागणारी कागदपत्रे तसेच विवाह नोंदणीसाठी लागणारा अर्ज/फॉर्म इ. तसेच आवश्यक असणारी कागदपत्रे याची संपूर्ण सविस्तर माहिती या लेखात दिलेली आहे.
व्हॉट्सअँप स्टेटस सेव्हर ऍप्स डाउनलोड WhatsApp Status Downloader 👈
लग्न झाल्यानंतर मुलीचे कागदपत्रावरील नावामध्ये बदल करावे लागतात. नावामध्ये बदल करण्यासाठी विवाहाचे प्रमाणपत्र (लग्नाचा दाखला) लागते. विवाहाचे प्रमाणपत्र काढण्यासाठी आपल्याला सर्वप्रथम अर्ज करावा लागतो. त्यानंतरच प्रमाणपत्र दिले जाते.
ग्रामीण भागात विवाह नोंदणी आपण ग्रामपंचायत कडे करू शकता. विवाह नोंदणी नोंदणी हि विवाह झाल्यानंतर ९० दिवसाच्या आत करावी. ९० दिवसानंतर ही विवाह नोंदणी करू शकता परंतु फी/शुल्क मध्ये वाढ होऊ शकते.
शेतकऱ्यांसाठी खुशखबर, कर्जमाफीसाठी निधी मंजूर 👈
विवाह नोंदणी का आवश्यक आहे?
आजच्या काळात फक्त मंडपात फेर्या घालून झालं म्हणून चालत नाही. Marriage certificate हा कायदेशीर पुरावा असतो. यामुळे पुढे अनेक कामं सोपी होतात – पासपोर्ट, व्हिसा, प्रॉपर्टी ट्रान्सफर, बँक खातं, गॅस कनेक्शन, किंवा एखादी सरकारी योजना असो. विशेषतः मुलांच्या शाळेत दाखल करताना किंवा नोकरीच्या कागदपत्रांसाठी हे प्रमाणपत्र खूप उपयोगी पडतं. शिवाय, जर कधी कायदेशीर अडचण आली तर हे कागदपत्र तुमचा आधारस्तंभ ठरतं.
महाराष्ट्रात दोन मुख्य कायद्यांतर्गत नोंदणी होते – Hindu Marriage Act आणि Special Marriage Act. हिंदू, जैन, शीख, बौद्ध यांच्यासाठी पहिला, तर इंटर-कास्ट, इंटर-रिलिजन किंवा ख्रिश्चन, मुस्लिम यांच्यासाठी दुसरा.
अटल पेन्शन योजना : या योजनेतून दरमहा 5000 रुपये पेंशन मिळवण्यासाठी आत्ताच सुरुवात करा 👈
महाराष्ट्रात विवाह नोंदणीची प्रक्रिया कशी आहे?
आता प्रक्रिया खूपच सोपी झालीय. तुम्ही ऑनलाइन अर्ज करू शकता. मुख्य वेबसाइट आहे igrmaharashtra.gov.in आणि त्यात iSarita 2.0 किंवा eMarriage 2.0 सारख्या सुविधा. ग्रामीण भागात अजूनही ग्रामपंचायत किंवा तहसील कार्यालयात ऑफलाइन करता येतं.
सामान्य स्टेप्स असे –
- लग्नानंतर ३ महिन्यांच्या आत अर्ज करावा (काही ठिकाणी वेळेची मर्यादा लवचिक असते).
- दोघांनीही आधार कार्ड, फोटो, वयाचा पुरावा (जन्म प्रमाणपत्र किंवा शाळेचं सर्टिफिकेट), राहत्या ठिकाणाचा पुरावा (रेशन कार्ड, लायट बिल) आणि लग्न झाल्याचा पुरावा (फोटो, आमंत्रण कार्ड) तयार ठेवावा.
- ऑनलाइन पोर्टलवर रजिस्टर करा, फॉर्म भरा, डॉक्युमेंट्स अपलोड करा.
- काही फी भरावी लागते (सामान्यतः १०० ते ५०० रुपयांपर्यंत, ठिकाणानुसार), पण मोफत अर्ज फॉर्म डाउनलोड मात्र करता येतो.
ग्रामीण भागात अजूनही अनेक ग्रामपंचायतीत सोपं फॉर्म भरून नोंदणी होते.
UPI सर्कल फीचर: खात्यात पैसे नसतानाही सुरक्षित पेमेंट्स कसे करावे? 👈
मोफत अर्ज डाऊनलोड कुठून करायचा?
बरेच लोक विवाह नोंदणी मोफत अर्ज डाऊनलोड शोधतात. खरं तर ऑफिशियल साइटवरून डायरेक्ट फॉर्म मिळत नाही, पण काही ठिकाणी सॅम्पल फॉर्म उपलब्ध असतात. उदाहरणार्थ –
- igrmaharashtra.gov.in वर Special Marriage साठी Notice फॉर्म आणि चेकलिस्ट डाउनलोड करता येतात.
- अनेक ब्लॉग्स आणि साइट्सवर (जसं shetiyojana.com किंवा इतर) ग्रामपंचायतसाठी साधा Marriage certificate form PDF मोफत मिळतो.
- तुम्ही “Maharashtra Marriage Registration Form PDF” असं सर्च केलं की अनेक लिंक्स येतात.
- पण नेहमी ऑफिशियल किंवा विश्वसनीय साइटवरूनच घ्या.
एकदा फॉर्म डाउनलोड केला की त्यात वर-वधूचे नाव, लग्नाची तारीख, पत्ता, साक्षीदारांची माहिती भरावी. त्यानंतर जवळच्या कार्यालयात जमा करा.
काही टिप्स आणि सावधानता
- लग्न झाल्यावर जितक्या लवकर नोंदणी कराल तितकं चांगलं.
- ऑनलाइन प्रक्रियेत आधार OTP ने व्हेरिफिकेशन होते, त्यामुळे आधार लिंक असावा.
- जर इंटर-कास्ट किंवा Special Marriage असेल तर ३० दिवसांची नोटीस पिरियड असतो.
- फी कमी आहे, पण काही खाजगी एजंट्स जास्त पैसे मागतात – ऑफिशियल पोर्टल वापरा.




