प्रधानमंत्री मातृ वंदना योजना ही केंद्र सरकारची एक महत्त्वाची योजना आहे, जी गर्भवती आणि नव्या आईंना आर्थिक आधार देते. विशेषतः पहिल्या बाळाच्या जन्मावर ५००० रुपये आणि दुसऱ्यावेळी मुलगी झाली तर ६ हजार रुपये मिळतात, असा फायदा अनेक कुटुंबांना मिळतोय. ग्रामीण भागात आणि आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत घरांमध्ये ही रक्कम खूप उपयोगी पडते. आजकाल आरोग्य आणि पोषणाचा खर्च वाढलाय, तेव्हा सरकारकडून मिळणारी ही मदत खरंच दिलासा देणारी आहे.
मोबाईलवरून जमिनीची मोजणी: काही मिनिटांत करा मोजणी GPS AREA CALCULATOR
योजना काय आहे आणि का सुरू केली?
प्रधानमंत्री मातृ वंदना योजना (PMMVY) १ जानेवारी २०१७ पासून सुरू झाली. सुरुवातीला फक्त पहिल्या अपत्यासाठी ५००० रुपये दिले जात होते. पण एप्रिल २०२२ पासून नियम बदलले आणि दुसऱ्या अपत्यासाठीही फायदा मिळू लागला – तोही फक्त मुलगी झाल्यास. या योजनेचं मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे गर्भवती महिलांना maternity benefit देऊन तिचं आणि बाळाचं आरोग्य सुधारणं, तसंच मुलीच्या जन्माला प्रोत्साहन देणं. मुलीचा जन्म झाला तर कुटुंब नियोजनाकडेही लोकांचा कल वाढतो, असं सरकारचं म्हणणं आहे.
कमी सिबिल स्कोर असतानाही शैक्षणिक कर्ज कसे मिळवायचे | Education loan with low CIBIL score 👈
महाराष्ट्रातही ही योजना चांगली राबवली जाते. ग्रामीण भागातील अनेक महिला या योजनेचा लाभ घेतायत. जेव्हा आईला थोडी तरी आर्थिक मदत मिळते, तेव्हा ती चांगल्या पोषणावर, डॉक्टरांच्या तपासण्या आणि बाळाच्या लसीकरणावर खर्च करू शकते.
पहिल्या अपत्यासाठी किती आणि कधी मिळतात पैसे?
पहिल्या जिवंत अपत्यासाठी (मुलगा असो वा मुलगी) एकूण ५००० रुपये मिळतात. हे पैसे दोन हप्त्यांमध्ये दिले जातात:
कोणाचाही नंबर टाकून पहा Live लोकेशन, पहा सर्व माहिती | Location Tracker App 👈
- पहिला हप्ता: ३००० रुपये – गर्भधारणेची नोंदणी (अंदाजे १५० दिवसांच्या आत) आणि प्राथमिक तपासण्या पूर्ण झाल्यावर.
- दुसरा हप्ता: २००० रुपये – बाळाचा जन्म झाल्यावर, जन्म नोंदणी आणि बाळाचं प्राथमिक लसीकरण (BCG, OPV, Pentavalent इत्यादी) पूर्ण झाल्यावर.
हे पैसे थेट आधार संलग्न बँक खात्यात किंवा पोस्ट ऑफिस खात्यात DBT द्वारे जमा होतात. म्हणजे मधला मध्यस्थ नसतो, पैसे थेट आईच्या खात्यात येतात
दुसऱ्या अपत्यासाठी विशेष फायदा –
फक्त मुलगी असल्यासही योजना मुलींना प्रोत्साहन देणारी आहे. दुसऱ्या अपत्यासाठी फक्त मुलगी झाली तर ६ हजार रुपये एकरकमी मिळतात. हे पैसे बाळाच्या जन्मानंतर आणि आवश्यक कागदपत्रे पूर्ण झाल्यावर लगेच जमा होतात.
शेतकऱ्यांसाठी मोठा धमाका! आता KCC वर 5 लाखांचे कर्ज.. जाणून घ्या कधीपासून व कसे मिळणार? 👈
याचा फायदा असा की, दुसऱ्या मुलीच्या जन्मानंतर कुटुंबाला थोडी मदत मिळते आणि मुलीचा जन्म हा आनंदाचा प्रसंग बनतो. अनेक कुटुंबांना अजूनही मुलीच्या जन्माबद्दल दु:ख होतं, पण अशा योजना त्यांना सकारात्मक दृष्टिकोन देतात.
अर्ज कसा करायचा? आवश्यक कागदपत्रे काय?
अर्ज करणं खूप सोपं आहे. गर्भवती महिला जवळच्या आंगणवाडी केंद्रात, प्राथमिक आरोग्य केंद्रात किंवा शासकीय रुग्णालयात जाऊन अर्ज करू शकते. ऑनलाइनही या वेबसाइटवर अर्ज करता येतो.
पिक विमा भरलेल्या शेतकऱ्यांना हेक्टरी १८,९०० रुपये मिळणार – Paid Crop Insurance ची खरी ताकद 👈
मुख्य कागदपत्रे:
- आधार कार्ड (आई आणि पती दोघांचे)
- बँक खात्याची पासबुक (आधार लिंक असलेली)
- गर्भधारणेची नोंदणी प्रमाणपत्र (MCP कार्ड)
- जन्म प्रमाणपत्र (दुसऱ्या हप्त्यासाठी)
- लसीकरण कार्ड
आंगणवाडी सेविका किंवा ASHA कार्यकर्त्यांकडून मदत मिळते. अर्ज केल्यानंतर २-३ महिन्यांत पैसे येतात, पण कागदपत्रे पूर्ण असतील तरच.
कोण पात्र आहे?
महाराष्ट्रातून अजून एक नवीन रेल्वे मार्ग जाणार, पुढील आठवड्यात सुरू होणार भूसंपादन
- पहिल्या अपत्यासाठी सर्व गर्भवती महिला (पहिलीच आई होणाऱ्या)
- दुसऱ्या अपत्यासाठी – दुसरे अपत्य मुलगी असणाऱ्या महिला
- १९ वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या महिलानियमित तपासण्या आणि लसीकरण करणाऱ्या
- सरकारी नोकरीत असलेल्या महिलांना (मातृत्व रजा मिळणाऱ्या) फायदा नाही
ही योजना Janani Suraksha Yojana सोबत जोडलेली असते, त्यामुळे संस्थात्मक प्रसूती केल्यास आणखी फायदा मिळतो.अनेक महिला आता या योजनेचा फायदा घेऊन बाळाच्या सुरुवातीच्या काळात चांगली काळजी घेतायत.
तुमच्या आजूबाजूला कोणी गर्भवती असेल तर तिला ही माहिती नक्की सांगा. थोडी मदत घेऊन चांगलं पोषण आणि आरोग्य मिळालं तर बाळ आणि आई दोघेही निरोगी राहतील.
