मित्रांनो, स्वतःचं घर असावं, एक सुरक्षित छत असावं किंवा शेतीत गुंतवणूक करावी असं स्वप्न प्रत्येक जण बघतो. पण हे स्वप्न पूर्ण करताना अनेकदा घराच्या किंवा जमिनीच्या किमतीव्यतिरिक्त इतर खर्चांचा डोंगर उभा राहतो. यामध्ये नोंदणी शुल्क, वकील खर्च आणि सर्वात महत्त्वाचं म्हणजे ‘स्टॅम्प ड्युटी’ (Stamp Duty) याचा समावेश असतो. हे खर्च अनेकदा इतके मोठे असतात की, आपल्या बजेटला मोठा धक्का बसतो.पण तुम्हाला माहितीये का, आपल्या राज्य शासनाने महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम बनवण्यासाठी आणि त्यांना मालमत्तेची मालक बनण्यास प्रोत्साहित करण्यासाठी एक खूप महत्त्वाची तरतूद केली आहे?
ही तरतूद म्हणजे, जर तुम्ही महिलांच्या नावावर कोणतीही मालमत्ता, म्हणजेच घर, फ्लॅट किंवा शेतीची जमीन खरेदी केली, तर तुम्हाला स्टॅम्प ड्युटीमध्ये विशेष सवलत मिळते! यामुळे तुमचे हजारो नव्हे, तर लाखो रुपये वाचू शकतात. आजच्या लेखात आपण याच सवलतीबद्दल सविस्तर माहिती घेणार आहोत, जेणेकरून तुम्ही तुमच्या स्वप्नातील मालमत्ता कमी खर्चात खरेदी करू शकाल.
आजकाल घर घेण्याची स्वप्ने बघणारे अनेकजण आर्थिक गणितं करत बसतात. महागाई, इंटरेस्ट रेट्स आणि इतर खर्च पाहता एखादी चांगली संधी मिळाली तर ती सोडायची नसते. अशा वेळी महिलांच्या नावावर घर किंवा जमीन घेण्यामागे एक मोठी कारणं आहे. महाराष्ट्र सरकार महिलांच्या नावावर प्रॉपर्टी नोंदणी केल्यास stamp duty मध्ये १ टक्का सवलत देते. यामुळे लाखो रुपयांची बचत होऊ शकते.ही योजना महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्यासाठी आणली आहे. पती-पत्नी किंवा कुटुंबात महिला मालकीण बनल्यास केवळ स्टॅम्प ड्युटीच नाही तर इतरही फायदे मिळतात. चला, याबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया.
ही योजना महिलांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्यासाठी आणली आहे. पती-पत्नी किंवा कुटुंबात महिला मालकीण बनल्यास केवळ स्टॅम्प ड्युटीच नाही तर इतरही फायदे मिळतात. चला, याबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया.
महिलांच्या नावावर घर घेतल्याने स्टॅम्प ड्युटीत किती बचत?
महाराष्ट्रात सामान्यतः शहरांमध्ये पुरुषांच्या नावावर घर घेतल्यास स्टॅम्प ड्युटी ६ टक्के असते. पण जर प्रॉपर्टी पूर्णपणे किंवा मुख्य मालकी महिला व्यक्तीच्या नावे असेल तर फक्त ५ टक्के स्टॅम्प ड्युटी लागते. म्हणजे १ टक्क्याची थेट सूट!
उदाहरणार्थ, ५० लाख रुपयांच्या फ्लॅटसाठी पुरुषाच्या नावे स्टॅम्प ड्युटी जवळपास ३ लाख रुपये लागेल.
महिलेच्या नावे केल्यास सुमारे २.५० लाख रुपये. यात ५० हजार रुपयांची बचत होते. १ कोटीच्या प्रॉपर्टीसाठी तर १ लाख रुपये वाचतात. हे पैसे इंटीरियर, फर्निचर किंवा इतर कामांसाठी वापरता येतात.
ही सवलत फक्त रहिवासी घरांसाठी आहे. कमर्शिअल प्रॉपर्टीला लागू होत नाही. तसेच, जर सह-मालकी असेल तर दोन्ही मालक महिला असावेत.
होम लोन आणि बँकिंग फायदे
महिलांच्या नावावर किंवा सह-मालकीत घर घेतल्यास बँका home loan वर विशेष सवलत देतात. अनेक बँका महिलांसाठी ०.०५ ते ०.१० टक्के कमी व्याजदर देतात. छोट्या रकमेची वाट वाटते पण दीर्घ मुदतीच्या कर्जात ही बचत लाखो रुपयांमध्ये जाते.
उदाहरण द्यायचे झाले तर ४० लाखांचे २० वर्षांचे लोन घेतल्यास कमी व्याजामुळे एकूण EMI आणि एकूण व्याजदरात लक्षणीय फरक पडतो. याशिवाय, काही सरकारी योजनांमध्ये महिलांना प्राधान्य दिले जाते.
टॅक्स बचतीचे अतिरिक्त फायदे
घर खरेदी करताना Section 80C आणि Section 24(b) अंतर्गत टॅक्स डिडक्शन मिळते. पती-पत्नी दोघेही सह-मालक असल्यास दोघांना स्वतंत्रपणे १.५ लाख (प्रिन्सिपल) आणि २ लाख (इंटरेस्ट) पर्यंत वजावट मिळू शकते. यामुळे वार्षिक टॅक्स बचत वाढते.
जर पहिल्यांदाच घर घेत असाल आणि महिला sole owner असेल तर Section 80EE अंतर्गत अतिरिक्त ५० हजार रुपयांची सूटही मिळू शकते.PMAY योजनेचा फायदा घ्यायचा असेल तरही महिलांना प्राधान्य दिले जाते. विशेषतः EWS आणि LIG गटात महिला मालकीण असणे अनिवार्य आहे. यात व्याज सवलती मिळतात.
जमीन खरेदीसाठीही संधी
फक्त घर नाही तर शेतीजमीन किंवा प्लॉट खरेदी करतानाही ही १ टक्का सवलत लागू होते. ग्रामीण भागात स्टॅम्प ड्युटी आधीच कमी असते, त्यात अतिरिक्त सूट मिळाल्याने खूप फरक पडतो. अनेक कुटुंबे आता आई, बायको किंवा मुलीच्या नावावर जमीन करत आहेत. यामुळे भविष्यात सुरक्षा आणि आर्थिक स्थैर्य मिळते.
काही महत्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवा
- सवलत फक्त महिला मालकीसाठी. पुरुष आणि महिला संयुक्त मालकी असल्यास पूर्ण सवलत मिळत नाही.
- प्रॉपर्टी विक्री करताना काही अटी असू शकतात, जसे विशिष्ट कालावधीत विक्री केल्यास सवलत परत करावी लागू शकते.
- नेहमी रजिस्ट्रेशन करताना योग्य कागदपत्रे आणि आधार कार्ड तयार ठेवा.
- नवीन अपडेट्ससाठी महाराष्ट्र स्टॅम्प ड्युटी विभागाची वेबसाइट तपासा.
आजकाल अनेक बिल्डर्सही या सवलतीचा उल्लेख करून ऑफर्स देतात. म्हणून घर किंवा जमीन खरेदीचा विचार करत असाल तर महिलांच्या नावाचा पर्याय गांभीर्याने विचारात घ्या. यामुळे केवळ आर्थिक बचत होत नाही तर कुटुंबात महिलांना मालकीचा अधिकार मिळतो, जे खूप महत्वाचे आहे.
शेतीची जमीन महिलांच्या नावावर घेता येते का?
होय, नक्कीच घेता येते. संबंधित कायदेशीर पात्रता पूर्ण असल्यास शेतीची जमीन महिलांच्या नावावर खरेदी करता येते. जर महिला स्वतः शेतकरी असतील किंवा लागू असलेल्या जमीन कायद्यांनुसार जमीन खरेदीस पात्र असतील, तर त्यांच्या नावावर शेतीची जमीन नोंदवता येते. फक्त जमीन खरेदी करण्यापूर्वी स्थानिक महसूल अधिकारी किंवा कायदेशीर तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे अत्यंत आवश्यक आहे, जेणेकरून सर्व नियम आणि अटींची पूर्तता होईल.
घर किंवा फ्लॅट खरेदी करताना महिलांच्या नावाचा विचार का करावा?
आजकाल अनेक कुटुंबे गृहकर्ज (Home Loan) घेऊन घर खरेदी करतात. अशा वेळी घराची नोंदणी महिलांच्या नावावर किंवा संयुक्त मालकीत (Joint Ownership) केल्यास विविध आर्थिक फायदे मिळू शकतात. यामध्ये स्टॅम्प ड्युटी सवलतीव्यतिरिक्त काही बँकांकडून महिलांना गृहकर्जावर कमी व्याजदर देखील देऊ केले जातात. तसेच, आयकर कायद्यानुसार काही कर सवलतींचे लाभ मिळण्याची शक्यता असते, ज्यामुळे आर्थिक सुरक्षितता आणखी वाढते.
